Ogród warzywny – zmianowanie

W warzywnictwie obornik i kompost stosuje się co kilka lat, nawożąc co rok tylko pewną część terenu przeznaczonego pod uprawę warzyw. Z tego powodu mamy zagony o różnym nasyceniu makro i mikroelementami. Uprawiane w przydomowych ogrodach warzywa mają różne wymagania pod względem pokarmowym, dlatego dla lepszego wykorzystania gleby rośliny bardziej żarłoczne sadzimy w pierwszym roku po oborniku, mniej wymagające w drugim i trzecim itd.   Takie działanie nazywa się zmianowaniem lub płodozmianem.  Uprawa po sobie ciągle tych samym warzyw doprowadza do zmęczenia gleby i wykorzystywania ciągle tych samy składników pokarmowych.  Sprzyja też rozwojowi chorób i szkodników, które atakują te same i pokrewne rodziny botaniczne. Te dwa główne powody przemawiają za płodozmianem w ogrodzie warzywnym. Różne warzywa wykorzystują też różne warstwy gleby, jedne mają silniejszy system korzeniowy i pobierają składniki pokarmowe z głębszych warstw gleby, inne mają system korzeniowy płytszy i są wrażliwsze na brak próchnicy. Optymalnym rozwiązaniem jest rozplanowanie ogrodu warzywnego w perspektywie okresu czteroletniego.  Robiąc szkice i proste notatki unikniemy błędów.

Dobrze rozplanowany ogród warzywny zapewni obfite plony

Dobrze rozplanowany ogród warzywny zapewni obfite plony

W pierwszym roku po oborniku możemy uprawiać najbardziej  żarłoczne warzywa  czyli:

  • kapusta (biała, czerwona, włoska, brukselska)
  • kalafior
  • brokuł
  • dynia
  • ogórki
  • cukinia
  • seler
  • ziemniaki
  • cebula
  • papryka
  • czosnek
  • kukurydza

W II roku po oborniku możemy uprawiać

  • cebula
  • czosnek
  • marchew późna
  • rzodkiew
  • pomidory
  • ziemniaki
  • buraki ćwikłowe
  • kalarepa

III rok po oborniku:

  • marchew
  • pietruszka
  • sałata
  • kalarepa
  • rzodkiewka
  • koper
  • szpinak

IV rok po oborniku:

  • fasola
  • bób
  • groch
  • koper
  • szparagi
  • rośliny motylkowe na nawóz zielony

Przykład rozplanowania ogrodu warzywnego:

plan-ogrody-rys-1

  1. kapusta włoska
  2. kapusta czerwona
  3. ogórki
  4. dynia
  5. cebula
  6. cukinia
  7. marchew
  8. czosnek
  9. ziemniaki
  10. pietruszka
  11. pomidory
  12. czosnek
  13. szpinak
  14. pietruszka
  15. rzodkiewka
  16. koper
  17. sałata
  18. fasola
  19. groch
  20. bób
  21. rośliny
  22. szczypiorek
  23. kwiaty jednoroczne
  24. truskawki

Jak wygląda to w praktyce?  W drugim roku po dodaniu obornika warzywa z zagonu nr I trafiają na zagon nr II  z nr II na nr III, z nr III na IV, z nr IV na zagon nr I, pod warunkiem że po kolei co cztery lata będziemy każdy z zagonów zasilać obornikiem.

Warzywa wieloletnie, takie jak: rabarbar, szczaw, szczypiorek uprawia się poza płodozmianem.

Wzorcowo prowadzony ogród warzywny

Wzorcowo prowadzony ogród warzywny

W małych ogródkach nie zawsze mamy miejsce by stosować zmianowanie warzyw,  w takim wypadku pomocną będzie uprawa współrzędna. Polega ona na uprawie różnych gatunków warzyw w niewielkich ilościach na tych samych zagonach czy grządkach.  Podobnie jak w przypadku zmianowania cel jest ten  sam – unikamy zmęczenia gleby, gromadzenia się tych samych szkodników i chorób.

Pamiętajmy że monokultura powoduje:

  • jednostronne wyczerpanie gleby ze składników pokarmowych;
  • masowe wystąpienia szkodników i chorób;
  • niekorzystne zmiany biologiczne i fizyczne gleby;
  • nagromadzenie szkodliwych substancji w glebie;
Uprawa współrzędna

Uprawa współrzędna

Podobnie jak w przypadku innych roślin tak i warzywa łączą się w bardziej lub mniej dobrane pary.

Przy uprawie współrzędnej sprawdzą się takie zestawy:

  • wczesna marchew – cebula
  • późna marchew – por
  • groch – koper ogrodowy
  • fasola karłowa – burak ćwikłowy
  • seler – por
  • marchew – sałata – szczypiorek
  • pomidor – pietruszka
  • pomidor – seler
  • sałata – rzodkiewki – kalarepa
  • kapusta – fasola karłowa
  • ogórki – koper

Planując ogród warzywny musimy też mieć na uwadze oddziaływanie na siebie poszczególnych gatunków (aleopatię) zarówno dodatnią jak i ujemną.

Alleopatia ma ogromne znaczenie w ogrodzie warzywnym

Alleopatia ma ogromne znaczenie w ogrodzie warzywnym                                          fot. sxc.hu

Pozytywnie na siebie będą działać:

  • cebula, kalarepa  –  buraki
  • fasola, kukurydza, groch, rzodkiew, słonecznik – ogórki
  • fasola, kukurydza, kapusta  – ziemniaki
  • groch, sałata, cebula, por, pomidor  – marchew
  • marchew, rzodkiew, truskawka, ogórek, szpinak  – sałaty
  • ziemniak, seler, koper ogrodowy,  buraki, cebula –  kapusty, kalafior
  • ziemniak, groch, fasola, ogórek, dynia, kabaczek, pszenica, bobik –  kukurydza
  • ziemniak, marchew, ogórek-  fasola

Niekorzystnie działają na siebie

  • cebula, czosnek  – fasola
  • dynia, kabaczek, ogórek, słonecznik, pomidor – ziemniaki
  • fasola –  buraki
  • koper – marchew
  • truskawka, pomidor, fasola –  kapusta, kalafior,
  • zioła – ogórki

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Możesz użyć następujących tagów oraz atrybutów HTML-a: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>